Van nieuws lezen tot contact met de overheid, van werk tot vrije tijd. De AI-tour liet zien hoe dichtbij dit onderwerp al is gekomen. Het programma was onderdeel van de landelijke programmeringsregeling Digitaal Burgerschap van de KB Nationale Bibliotheek en bood ruimte om vragen te stellen, ervaringen te delen en samen wijzer te worden.De opzet was bewust laagdrempelig. Onze collega Floor Banning, domeinspecialist Basisvaardigheden, ontwikkelde het programma met één duidelijke gedachte. “We wilden een plek creëren waar je gewoon kunt aanschuiven. Zonder voorkennis, zonder oordeel. Een gesprek waarin nieuwsgierigheid belangrijker is dan weten.” Juist die open houding zorgde ervoor dat mensen zich durfden uit te spreken. Bezoekers kregen de ruimte om twijfels te delen en hardop na te denken.

Elke avond een ander gesprek

Wat de AI-tour bijzonder maakte, was dat geen avond hetzelfde verliep. Soms ging het gesprek vooral over democratie en invloed. Hoe betrouwbaar is informatie nog en wie bepaalt wat we te zien krijgen? Een andere avond lag de focus op onderwijs en leren, of op de vraag wat intelligentie eigenlijk is en of een computer dat kan hebben. De gesprekken ontstonden steeds opnieuw, samen met de deelnemers. Dat zorgde voor betrokkenheid en herkenning.

In de gesprekken namen drie AI-experts de deelnemers mee in de wereld van kunstmatige intelligentie. Sander Duivestein, auteur van Echt nep en gastcolumnist bij de Volkskrant, Bas Prins, oprichter van FortyTwoAI en AI-trainer en Bas (Sebastiaan) Mentink van Sterc deelden voorbeelden en praktische toepassingen. Ze vertelden hoe AI zich ontwikkelt en wat dat kan betekenen in het dagelijks leven. Niet als vast verhaal, maar als uitnodiging om mee te denken. Veel bezoekers herkenden hun eigen vragen. Wat betekent dit voor mijn dagelijks leven of werk? En hoe blijf ik kritisch in een wereld vol digitale informatie?

Volgens Floor zat daar de kracht van de avonden. “Mensen durfden uit te spreken wat ze niet wisten. Dat zorgde voor echte gesprekken, waarin deelnemers elkaar verder hielpen.” Een deelnemer verwoordde het na afloop treffend: “Ik dacht dat AI te ingewikkeld zou zijn, maar nu voel ik dat ik er wél iets mee kan.”

Wat het opleverde

Die ervaringen zagen we ook terug in de impactmeting na afloop van de AI-tour. De meeste deelnemers gaven aan dat zij kritischer naar AI kunnen kijken dan voorheen. Ook voelen zij zich duidelijk beter geïnformeerd over waar AI voorkomt in het dagelijks leven. Over het inschatten van de mogelijkheden van AI werd wisselend gedacht. Sommige deelnemers voelen zich daar zekerder in, anderen twijfelen nog of blijven neutraal. Opvallend is dat veel deelnemers verwachten AI vaker te gaan gebruiken. Dat laat zien dat bewustwording niet leidt tot afstand, maar tot betrokkenheid.

De AI-tour liet zien dat mensen behoefte hebben aan een plek waar ze samen mogen onderzoeken, twijfelen en leren. Niet iedereen voelt zich meteen zeker over AI, maar de nieuwsgierigheid om het samen te verkennen is duidelijk aanwezig.

Van gesprek naar verder leren

Tijdens de tour werd duidelijk dat luisteren alleen niet genoeg is. Steeds vaker kwam de vraag hoe je AI ook zelf kunt ervaren. Floor herkende die wens. “Mensen willen oefenen en ontdekken. Stap voor stap, op hun eigen tempo.” De bibliotheek onderzoekt daarom hoe we praktische leermomenten kunnen aanbieden die aansluiten bij verschillende vragen en niveaus.

Tegelijkertijd lieten de gesprekken tijdens de AI-tour zien hoe groot de behoefte is om samen kritisch te kijken naar digitale ontwikkelingen. Daarom blijft dit thema ook in de komende periode centraal staan. We richten ons onder andere op activiteiten rond mediawijsheid en nepnieuws, waarmee we verder bouwen aan onze rol in digitaal burgerschap. De bibliotheek biedt daarmee niet alleen informatie, maar ook houvast. Zo ondersteunen we inwoners om bewust, kritisch en vaardig om te gaan met digitale technologie, op een manier die past bij hun eigen tempo en vragen.

Met dank aan iedereen

We kijken met veel waardering terug op de AI-tour. De reeks werd gedragen door de inzet van collega’s, experts en bezoekers. Hun openheid en betrokkenheid maakten deze avonden waardevol. De AI-tour liet zien wat er ontstaat wanneer mensen samen leren en elkaar helpen om grip te krijgen op een wereld die steeds digitaler wordt.