Marike - De ommegang van Jan van Aken

de ommegang.jpg

Recensie / review Jan van Aken / De ommegang / 2018

Van Aken schrijft historische romans waarin altijd veel te beleven valt. De hoofdpersonen maken vaak grote omzwervingen (zie bijvoorbeeld De Afvallige en De Valse Dageraad.) Op die manier ontstaat een prachtig beeld van tijd en omgeving. Van Aken schrijft zo meeslepend dat het moeilijk is om zijn boeken weg te leggen. Ik was dus heel benieuwd naar zijn nieuwste boek en ben niet teleurgesteld. De ommegang is een groots meeslepend avontuur dat zich ook nog eens afspeelt op meerdere continenten.

Inhoud

De tijd rond 1400

Maar liefst 626 bladzijdes werd ik ondergedompeld in de tijd rond 1400. De pest is over zijn
hoogtepunt heen, de bevolking is uitgedund. De handel bloeit weer op, steden
worden groter en universiteiten worden opgericht. Aan de grenzen roeren Mongoolse
krijgsheren zich en Ottomanen rukken op vanuit het Oosten. En daarbovenop is er
nog de grote kerkscheuring die in Konstanz moet worden opgelost. Drie pausen
weigeren hun ambt neer te leggen en de hoge geestelijkheid en adel moeten met
een oplossing komen.

Twee verhaallijnen

Tegen die hectische achtergrond is De ommegang geschreven. Van Aken wisselt twee verhaallijnen af. De ene verhaallijn begint in 1415 wanneer arts en geleerde Isidorus van Rillington een oude vriend en zijn dochter tegenkomt. Gedrieën lopen ze naar Konstanz. De oude man deelt een inzicht met hem dat zijn leven verandert.

De andere lijn begint omstreeks 1373 als Isidorus te vondeling wordt gelegd voor de deur van een klooster in Engeland. Hij wordt daar grootgebracht door poortwachter en monnik Giles. Isidorus is leergierig en zijn honger naar kennis is niet te stillen. Giles leert hem lezen en zich te bekwamen in de geheugenkunst. Dat laatste is een belangrijk fundament van het boek.

Geheugenkunst is een methode om feiten en kennis te onthouden die afkomstig is van Romeinse
filosofen. Alle boeken die Isidorus gelezen heeft, kent hij uit zijn hoofd. Hij doet dit door gebouwen te maken in zijn geheugen waar hij zijn kennis in bewaart. Die gebouwen samen vormen zijn geheugenstad waar hij rond wandelt en zijn kennis vindt. Isidorus trekt op jonge leeftijd weg uit het klooster en begint zijn levenslange zoektocht naar weten. Dagelijks maakt hij een ommegang in zijn hoofd, zijn kennis wordt groter en zijn geheugenstad steeds uitgebreider.

Na vele omzwervingen komt hij uiteindelijk in Konstanz terecht en daar komen de twee verhaallijnen samen. Van Aken beschrijft prachtig hoe Isidorus langzamerhand verandert door alle kennis die hij tot zich neemt. Hij interesseert zich daarbij niet voor aardse en politieke zaken. Is hij teveel bezig geweest met zijn eigen kennis? Te arrogant geweest? En hoe belangrijk is al dat weten eigenlijk?

Marike over De ommegang

Ik had de iPad in de buurt tijdens het lezen om woorden, plaatsnamen en filosofen op te zoeken. Het boek zit vol prachtige archaïsche woorden zoals horologium, gantelet en chimaeren. Bovendien vond ik het erg leuk om plaatsnamen op te zoeken (Samarkand of Trebizonde) en de route te volgen die
hoofdpersoon Isidorus aflegt. De ommegang is een avontuurlijke roman die gaat over de mogelijkheden en beperkingen van het geheugen en kennis. Het boek geeft bovendien een mooi inkijkje in die roerige tijden.

Een aanrader?

Ja, het is een prachtig boek voor liefhebbers van heerlijk dikke boeken in het genre historische romans!